Bebekler neden sarılık olur?
Bebeklerde görülebilen sarılığın nedeni temel olarak alyuvar adıyla anılan kırmızı kan hücrelerinden kaynaklanır. Yenidoğanlarda alyu...
Kimselerin gelişim dönemlerinden ilki bebekliktir. Bu dönem doğum ile başlar ve doğumdan sonraki 28 tüm gün bebek, yenidoğan olarak adlandırılır. Yenidoğanda sürekli görülebilen rahatsızlıklardan birisi de sarılıktır. Normal sarılıktan değişik olan ve fizyolojik bir hal olan yenidoğan sarılığı vaktinde doğan bebeklerin %60’ında, erken doğan bebeklerin ise %80’inde görülebilen bir durumdur. Yenidoğan sarılığı çoğu zaman kendi kendine geçmektedir ve müdahale edilmesine gerek yoktur. Ama böyle zamanlarda bebeğimizin kesinlikle doktor tarafından kontrol edilmesi gerekmektedir.
Bebeklerde Sarılık Neden Olur?
Bebeklerde görülebilen sarılığın nedeni temel olarak alyuvar adıyla anılan kırmızı kan hücrelerinden kaynaklanır. Yenidoğanlarda alyuvar çeşidi yetişkinlerden farklıdır ve bu alyuvarlar doğumdan başlayarak hızla parçalanarak yıkılmaya başlarlar. Parçalanan alyuvarların yerine ise yine hızlı halde yeni alyuvarlar üretilir. Fakat alyuvarların parçalanması sırasında bilirubin adlı bir madde meydana gelir. Bu madde normal koşullar altında karaciğer içinde işlenerek vücudumuzdan dışarıya atılır. Bebek anne karnındayken ise bu madde annenin karaciğeri tarafından işlenir. Lakin yenidoğanın karaciğeri bilirubini işleyecek kapasiteye ulaşana kadar takribî 3 gün geçmesi gerekmektedir. Karaciğerin yetersiz kalması halinde da kandaki bilirubin seviyesi gittikçe artar. Bilirubin sarı renkli bir pigment taşır ve bilirubin seviyesi kanda arttıkça bir zaman sonra bu madde dokularda birikmeye başlar.
Bilirubinin dokularda birikmesi, içerisinde bulundurduğu sarı renkli pigment hasebiyle dışarıdan fark edilebilmektedir. Önce göğüs bölümünde, daha sonrasında karın, kol ve bacak bölümünde meydana gelen sararma ile bebeğimizin sarılık olduğu anlaşılır. Daha sonrasında bu sarılık göz aklarında da görülmektedir. Yenidoğan sarılığında bilirubin seviyesi bilhassa tehlikeli boyutlara ulaşmaz ve sarılık genellikle 10-15 gün içinde kendi kendine geçmektedir. Fakat bazı hallerde bilirubin seviyesi aşırı ölçüde artarak beyinde hasara yol açabilir. Bu sebep ile bebeğimizin doğumundan başlayarak ilk 10 günün içerisinde çok dikkati açık olunması ve sarılık halinde bebeğimizin doktora götürülmesi ve kan değerlerine baktırılması gerekmektedir. Fakat 10. günün sonrasında kan ile beyin arasındaki bariyerler kapandığından ötürü sarılık kaynaklı bebeğimizin beyninde hasar oluşması riski de kaybolur.
Sarılığa Sebep Olan Diğer Faktörler Nelerdir?
Bebeklerde sarılık oluşması riskini arttıran diğer faktörler ise; anne ve bebek arasındaki kan uyuşmazlığı, bebeğimizin iyi beslenememesi, doğumsal bazı enzim hastalıkları, annenin şeker hastası olması, doğumdan sonra aşırı kilo kaybı, hepatit B ve doğum esnasındaki zorlanmalardan ötürü bebek kafa derisinde kan toplanması gibi durumlardır.
Bebeklerde Sarılık Ne Zaman Geçer?
Doğumdan sonra ikinci gün başlayan sarılık üç ve dördüncü günlerde azami seviyeye ulaşır ve daha sonrasında gittikçe azalır. 10-15 günün içinde karaciğerin güzelce gelişmesi ile alyuvar yıkımı sonucu meydana gelen bilirubin bebeğimizin karaciğeri tarafından işlenerek vücudumuzdan atılır ve vücutta birikme meydana gelmediği için sarılık durumu sona erer.