Alan derinliği nasıl yaratılır?

Bir fotoğraf terimi olan alan derinliği, fotoğrafı çekilen objenin arka detaylardan ayrıştırılmak amaçlı netleştirilmesidir. Alan derinliğinin miktarı ayarlanacak diyafram değerine göre ortaya çıkacaktır.

Alan derinliği, fotoğrafta vurgulamak istenen objeyi diğer unsurlardan ayırmaya yarar. Düşük diyafram yahut yüksek diyafram seçilerek elde edilen alan derinliği, bir fotoğraf karesinde daha güçlü kompozisyon oluşturmak açısından önemlidir.

Fotoğrafta alan derinliğini belirleyen bazı unsurlar vardır. Bunların başında diyafram aralıkları gelir. Belirleyici olan diğer bir unsur ise odak uzaklığıdır. Odak uzaklığı arttıkça alan derinliği azalmaktadır. Özel olarak mode fotoğrafçıları odak uzaklığı yüksek lensleri tercih ederek daha net alan derinliği elde etmeye çalışırlar.

Alan derinliğindeki keskinlik hassaten portre çekimlerinde çok önemlidir. Çekilen modelin yüz hatları, saçları ve bedeni fotoğrafta daha net bir biçimde vurgulanmalıdır. Bunu yapmak için de alan derinliğinin doğru halde ayarlanması gerekmektedir. Şurada diyafram değeri düşürülecek ve f:5/6 ve altında bir diyaframla fotoğraf çekimi gerçekleştirilecektir. Bu alan derinliği, modeli ön plana çıkarırken çevresinde bulunan ve kareye giren diğer bütün detayların bulanıklaşmasını sağlayacaktır.

Fotoğrafta doğru alan derinliği elde etmenin yolu bolca çekim yaparak deneme yanılma yoludur. Hepsinden önce çekilecek fotoğrafta kadrajı doğru bir biçimde oluşturmak gerekmektedir. Devamında fotoğrafta vurgulanmak istenen objelere göre diyafram değeri seçilmelidir. Böylelikle istenen alan derinliği de belirlenecektir. Belirlenen bu iki detay, fotoğrafı çekmeden önce objeye yaklaşılması veyahut objeye zoom yapılmış olması halinde tekrar düzenlenmelidir.

Objeyi arka fondan uzaklaştırmak da alan derinliğinin sağlanmasına pozitif katkıda bulunacaktır; böylelikle obje, arka fondan ayrıştırılacak ve net bir alan derinliği elde edilecektir.

Fotoğrafta netleştirilen alan genişledikçe alan derinliği de genişleyecek, netleştirilen alan küçüldükçe alan derinliği de daralacaktır. Mesela bir manzara fotoğrafı çekileceği zaman geniş bir bir ayçiçeği tarlasını fotoğrafta net bir biçimde verebilmek için diyaframı f:5/6 ve üstünde tutumak gerekir. Alan derinliğinde yüksek diyafram kullanımı yan yana durmuş kalabalık bir aileyi, büyük bir yapıyı veya uçsuz bucaksız bir lale tarlasını çekmek için gereken olabilecektir.

Alan derinliğinde düşük fotoğraf çekimlerinde sürekli f:1.8 yahut f:1.2 diyafram aralıkları tercih edilir. Manzara ve yapıların çekimlerinde ise alan derinliğini genişletmek gerektiğinden sürekli f:5.6 ve f:16 diyafram aralıkları tercih edilir.

Objeyle objektif arasındaki uzunluk de alan derinliğini etkileyen önemli bulunan bir unsurdur. Fotoğrafı çeken kişi makinesiyle beraber objeye yaklaştığında ya da objektifinin yakınlaştırma özelliğini (zoom) kullandığında alan derinliği azalacak obje netleşirken etrafınfaki diğer detaylar bulanıklaşacaktır.