Geçit hakkı şartları
Hukuk dilinde mürur hakkı olarak da bilinen geçit hakkı zorunlu ve diğer geçit hakları olmak üzere ikiye ayrılır. Bir taşınmaz sahibi...
Geçit hakkı olarak bilinen kavram irtifak hakları başlığı altında yer alır ve taşınamaz bir mal üstünden (yani arsa, tarla, bahçe gibi) başka bir şahsa, diğer bir deyimle komşu arazi sahiplerine, verilen bir haktır. Geçit hakkı taraflarca konuşulup uzlaşmaya varılarak da elde edilebileceği gibi zorunlu olarak geçit hakkı da verilebilir.
Hukuk dilinde mürur hakkı olarak da bilinen geçit hakkı zorunlu ve diğer geçit hakları olmak üzere ikiye ayrılır. Bir taşınmaz sahibinin her insanın yaralanmaya hakkı olduğu bir yola ulaşabilmek için bir başkasının gayrimenkul malı üstünden geçme hakkı elde etmesidir. Bu hak tarafların geçit hakkını tapu siciline kayıt ettirmesini gerektirir. Tapu siciline hangi araziden hangi araziye verildiği yönünde bir kayıt tutulur. Yani geçit hakkı şahsa verilen süreye yahut şarta bağlı bir hak değil, arazinin lehine ve aleyhine olan daimi bir haktır. Geçit hakkı benzer zamanda kadastro müdürlüğünü de ilgilendirir. Zira bir araziden geçti hakkı tesis etme işlemi hakkın nereden geçeceği vb. konulardan ötürü belli bir teknik çalışma gerektirir.
Geçit hakkı hangi durumlarda kurulur?
Eğer taraflar arasında uzlaşmaya varılamaz ise bu halde devreye mahkeme girer ve geçit hakkı dava yoluyla kazanılabilir. Bu halde devreye giren mahkeme geçit hakkı verme mecburiyetinde olan gayrimenkul mülkin bulduğu bölümdeki Asliye Hukuk Mahkemesi’dir.
Yukarıda da kısaca belirtildiği gibi bir gayrimenkul arazi sahibi umumi yola çıkmak için zorunlu olarak başka bir gayrimenkul arazi sahibinin arazisinden geçmek halinde olduğunda kanunen bu hakka sahip olmuş olur. Kentsel dönüşüm ile meydana gelmiş şehir yapıları bu hali sıkça karşımıza getirmektedir. Mesela bir ev ya d arsa satın aldınız ve işinize gitmek için kullandığınız yola çıkmak için mecburen komşu arazi sahibinin evinin bahçesinden geçmek zorundasınız. Bu halde eğer diğer taraf ile uzlaşma sağlayabilirseniz geçit hakkını problemsiz bir biçimde tapuya kaydettirebilirsiniz. Bu araziden elde ettiğiniz veya edeceğinizi ana yola geçiş yolu için bir bedel ödemek zorunda değilsiniz. Çünkü bu hak size Türk Medeni Kanunu tarafından sağlanmış yasal bir haktır.