Kriket nasıl bir spordur?

Oval bir alan ortasındaki 20 metreye 3 metrelik dikdörtgen bir sahada, birer takım kaptanı olmak üzere 11'er kişilik takımlar arasında sopa ve top kullanılarak oynanan krikette takımlardan biri atıcı diğeri ise vurucu olarak belirlenir. Her şeyden önce 16. yüzyılda İngiltere'nin güneyinde oynanan kriket daha sonrasında Hindistan ve Afrika başta olmak üzere çok ülkede yaygınlaşmaya başlamıştır. Genellikle iki hakem tarafından yönetilse de zorunlu olmamakla birlikte bazı önemli maçlarda saha dışında yer bulan üçüncü bir hakem bulunabilir. Maçın kontrolünü sağlayan bu hakemler dışında hakem talimatları doğrultusunda sayıları tutan iki sayı hakemi bulunmaktadır.

Bunlar dışında topun vurucuyu geçmesiyle topu alıp wicketı yıkmakla görevli olan oyuncuya wicket-keeper, atıcı takımında olan 11 kişiye alan savunmacısı denir. Alan savunmacıları sahaya dağılıp vurucunun gönderdiği topu en hızlıca yakalamaya çalışırlar.

Temel ekipmanları top ve sopa olan kriket dikdörtgen biçimindeki sahada oynanır. Krikette bir de yan yana dikilmiş tahta çubuklar vardır. Bunlar wicket adını alır.

Oyun anında atıcı takımın tamamı sahada bulunurken, vurucu takımdan 2 oyuncu bulunmaktadır. Atıcı topu stump adı verilen bel hizasındaki 3 çubuk ve bu çubukların üstündeki bail adlı silindirik nesnelerden meydana gelen wicketa atmaya çalışırken, vurucu ise elindeki sopayla bunu bertaraf etmeye çalışır. Vurucu atıcının attığı topa vurmayı başarırsa sahanın değişik iki ucunda bulunan vurucular karşı wicketlara doğru koşar. Vurucunun her wicket değiştirişi takımına bir run puanı kazandırır. O sırada atıcılar ise topu elden ele wicketlara ulaştırmaya çalışırlar. Vurucu wicketa ulaşmadan vurucuların korumakla yükümlü olduğu wicket devrilirse vurucu oyun dışı kalır. Vurucunun topa vurmasıyla top saha sınırlarını terk ederse vurucu takım 4 run, top sahayı yere değmeden terk ederse 6 run kazanır. Atıcı durumundaki takım 6 atışta bir atıcıyı değiştirebilir. Bu altı atışa bir over denir. Krikette oyun formatında belirtilmiş belli bir over sayısında bir devre biter. Devre değiştiğinde atıcı ve vurucu takımlar yer değiştirir. Bu devreler innings olarak adlandırılır. Oyun sonuç kısmında run puanı fazla olan takım maçı kazanır.

Krikette vurucuların oyundan ihraç edilmesiyle ilgili belli kurallar vardır. Atıcı takımdakilerin, vurucunun atılması gerektiğine dair bir düşüncesi var ise kollarını yana açıp hakeme itiraz edebilir. Buna appeal denir. Vurucu topun yahut kendisinin çarpmasıyla wicketın devrilmesi, vurduğu topun yere düşmeden yakalanması, sopayı tutmadığı eliyle topa müdahale etmesi, topa üst üste iki kere vurması, hareket halinde iken veyahut topa vurmaya çalıştığı sırada topun bacağına çarpması, hakaret yahut sözle rakibini engellemesi, kendi sınırları dahilinde bulunmuyor olması yahut sopasını yere koyması hallerinde oyun dışı kalır.