İstimlak nasıl hesaplanır?

İstimlak, normal zamanda özel kişilere ait olan gayrimenkullerin kamu yararına hizmet edecek biçimde devlet veya bir kamu tüzel kişisinin mülkiyetine geçiren kanuni bir kavramdır. Yani kısa tabirle istimlak kamusallaştırma anlamına gelir. İstimlak işleminin yapılmasına türlü nedenler vardır ve bedelinin nasıl hesaplanacağı devlet tarafından belirlenmiştir.

İstimlak yapılmasının nedenleri nelerdir?

Devlet tarafından kamu hizmeti için bir imar yapacağı zaman bu işleme gerek duyulabilmektedir. Örnek vermek gerekirse metro, park, yol, geçit yapımı gibi alanlar bu hizmetin içine girmektedir.

Ne zaman bir kamusallaştırma kararı alındığı zaman yasalarla öngürülmüş bir şekilde değer hesaplanır, ve bu bedelin nakit ve peşin olarak şartsız şekilde ödenmesi gerekir.

Bazı toplum sağlığını tehlikeye sokan taşınmazlar gibi olağanüstü haller meydana geldiği zaman devlet yasaları kullanarak kamusallaştırma kararı almaktadır.

İstimlak bedeli nasıl hesaplanır?

Eğer anlaşma sağlanmaz ise asliye hukuk mahkemesinde kamusallaştırma davası açılır, ve mahkeme taraflardan tekrardan anlaşma yapmalarını ister. Eğer taraflar yine anlaşma sağlayamaz ise bilirkişi tarafından yerin değeri tespit edilir. Mülkiyetin sahibine bilirkişiden alınan son değer bildirilir. Mülkiyetin sahibinin son kararı da kabul etmeyip itiraz etme yahut temyize götüme gibi hakları bulunur.

Her şeyden önce istimlak kararı alabilmek için 3 kimseden az olmamak kaydıyla bir tespit komisyonu toplanır. İstimlak bedelinin ne kadar olacağına yapacağı araştırmalar ile bu tespit komisyonu karar vermektedir. Daha ardından ileri işlemlere geçilmektedir.

Tespit komisyonu istimlak edilecek yerin vergi kayıtlarını inceler veyahut çevre yerlerden mülkiyet değeri hakkında bilgi alınmak suretiyle bir değer tespit edilir. Sonra alınan karar işlemleri gerçekleştirmek üzere uzlaşma komisyonuna aktarılır, ve istimlak edilecek yerin sahibi buraya davet edilir. Daha sonrasında orada pazarlıklar sonucu anlaşılırsa devir işlemleri yapılmaktadır. İstimlak edilecek yerin sahibi parayı nakit ve peşin olarak alır.

İstimlak kavramı devlet tarafından yasalarla belirlenmiş olup güvence altına alınmıştır. İstimlak yapılmasındaki amaç kimseyi zarara uğratmak değil tersine kamu yararına olacak biçimde birtakım hizmetlerin verilmesidir.