Kamulaştırma nedir?
Kamulaştırmaya konu olan malların tamamı taşınmaz nitelikteki mülkiyetlerdir. Bahse konu taşınmaz bir arazi, bir tarla olabileceği gi...
“Kamulaştırma nedir?” sorusunun en basit cevabı özel mülkiyet olan bir taşınmasın devletleştirilmesi veya devlete aktarılması işlemidir.
Hangi mülkiyetler kamulaştırılır?
Kamulaştırmaya konu olan malların tamamı taşınmaz nitelikteki mülkiyetlerdir. Bahse konu taşınmaz bir arazi, bir tarla olabileceği gibi bir apartman dairesi de olabilir. Taşınır mallar kamulaştırma dahiline girmez. Olağandışı hallerde taşınır mallara el koyma işlemine istimval denir.
Kamulaştırma ön şartları nelerdir?
Taşınmaz mallar üstünde yapılacak olan kamulaştırmanın hukuka uygun statü kanması için gerekli olan bazı ön şartlar bulunur. Bunlar;
Kamulaştırma yapılacak taşınmaz hakkında yetkili mercilerce onaylı kamu yararı kararı alınması
Kamulaştırma yapılacak mülkiyetin bedelinin peşin yahut kanunda yer bulan durumların varlığı durumunda taksitlendirilerek ödenmesi.
Kamulaştırma yapacak olan kurumun bu yetkiye sahip olması
Kamulaştırma itirazı yapılabilir mi?
Kamulaştırma yapılacak özel mülkiyet üstünde, özel mülkiyet sahibinin itiraz hakkı bulunur. Mülkiyet sahibi kararın kendine ulaşması sonrasında kamulaştırmaya itiraz edecekse 30 günün içinde İdare Mahkemesi’ne, kamulaştırma bedeline itiraz edecekse de yine 30 günün içinde Asliye Hukuk Mahkemesi’ne başvurması gerekir.
Kamulaştırma haksız bir işlem midir?
Bir Yargıtay kararında geçtiği gibi kamu kurumlarınca yapılmış olan kamulaştırma haksız bir fiil olarak nitelendirilmemektedir. Haksız bir fiil olarak nitelendirilmeyen kamulaştırmanın benzer zamanda bir akdi ilişki olmadığı da Yargıtay kararında net olarak ifade edilmektedir.
Kamulaştırma neden yapılır?
Kamulaştırmada temel esas toplum yararına taşınmaza devlet yahut kamu kurumlarınca el konulmasıdır.
Kamulaştırmalar kanunda yer bulan koşullar altında gerçekleştirilmektedir. Başlıca kamulaştırma nedenleri arasında yol yapımı, hastane yapımı, aktif yeşil alan, kreş yapımı yer alır.
Kimler kamulaştırma yapabilir?
Kamu kurumu olarak nitelendirilen üniversiteler, belediyeler ve DSİ gibi kurumlar kamulaştırma yapma yetkisine sahiptirler. Bu kurumların kamulaştırma yapmaları için özel mülkiyet alanında hepsinden önce kamu yararı kararı almaları gerekmektedir. Kararın alınması sonrasında ise kamulaştırma işlemi mülkiyet, bedeli peşin ödeme kaydıyla yapılmaktadır. Olağanüstü hallerde bedel taksitlendirme ile de ödenebilir.