Yeşil domates nasıl kızarır?

Bitki hücrelerinde ve alg adı verilen tek hücreli canlı türlerinde, plastit denilen çift zarlı organeller bulunur. Bu organel, görev yapı olarak 3 kısma ayrılır. Bir tanesi enerji eldesi, bir diğeri besin ve türlü moleküllerin deposu, diğeri de hücreye ve dolaylı olarak canlıya renk veren pigment maddelerini taşır. 

Renk değişimi sağlayan asıl olay, plastitlerin birbirlerine dönüşebilme yetenekleridir. Olgunlaşma ve sonrasında yaşlanma(çürüme) evrelerini takiben zaman geçtikçe her plastit biri birine dönüşebilir. İlk büyüme evresinde bol enerji isteyen domates, kloroplastca zengin olup yeşil görünürken, ileriki dönemlerde daha az enerjiye ihtiyaç duyar ve kloroplastlarını kromoplastlara dönüştürebilir. Böylelikle domatesimiz zaman geçtikçe kızardığını görürüz.

Eğer dışarıdan yeşil domates aldıysanız, onu güneşin altına bırakıp uzun zamanda veya onu sararak beklettiğinizde bitkilerde gaz formunda salınan ve çürüme hormonu olarak bilinen etilenin havaya salınmasını azaltarak, domatesinizin daha hızlı olgunlaşmasını ve bundan dolayı daha hızlı kızarmasını sağlayabilirsiniz. 

Kromoplast ise her bitkide değişik pigmentler taşıyarak onlara değişik renkler kazandırabilir. Havuçta karoten içeren kromoplastlar, ona turuncu rengini verirken limonda ksantofil ona sarı rengini kazandırabilir. Benzer biçimde domateslerdeki kromoplastlarda da likopen pigmenti bulundurarak domatese kırmızı rengini sağlamaktadır.

Kloroplast adı verilen plastit, güneş ışığını absorbe ederek enerjiyi depolar.Işığı toplayan yapısında yer bulan klorofil pigmentidir ve bu pigment vesilesiyle kloroplastlar yeşil renktedir. Kloroplastın bol bulunmuş olduğu bitkilerdeki yapraklar veyahut diğer bünyesinde kloroplast taşıyan canlılar o neden ile yeşil renktedir.

Lökoplast denilen plastit ise renksizdir.Birkide kök gibi kısımlarda bulunmaktadır ve besin depo eder.

Peki, domatesi sonrasında kızartan neden nedir?