Varlık değerleme türleri ve uygulanışı

Gayrımenkullerin, menkullerin ve bunlara bağlı hakların belli tarihteki değerinin belirlenmesi gayesi ile tarafsız kişilerce yürütülen çalışmaya varlık değerleme denir. Uygulanması gerekli olan varlık değerleme yöntemini yapacak kişinin minimum 4 senelik bir yüksek okul ve T.C Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), tarafından Varlık Değerleme Lisansı sahibi olması gerekir. Gayrimenkul varlık değerlemede izlenecek değerleme prosesi şu biçimde ilerlemektedir.

Yeniden Değerleme Yöntemi

Bahsi geçen yapının gerçeğe münasip değeri güvenilir olarak ölçülebilen bir gayrimenkul kalemi, varlık olarak muhasebeleştirildikten sonra, tekrar değerlendirilmiş tutar muhasebe kayıtlarınca gösterilir.

1.Maliyet Yöntemi 2.Yeniden Değerleme Yöntemi

1. Değerleme probleminin tanımlanması  2. İşin kapsamının tanımlanması 3. Veri toplanması, mülkün tanımlanması  4. Veri analizi 5. Arazi değeri tahmini 6. Değerleme yaklasımı uygulamaları 7. Değer göstergeleri ile ilgili son değere kanaat edilmesi 8. Doğru Raporlama

Yukarıda belirtmiş olduğum süreç izlendikten sonra konusu geçen gayrimenkul hakkında detaylı bilgiye sahip olunmuş ve hangi tür yöntemin seçileceğine karar verme safhasına karar verilmiştir. 2 tür değerlemen yöntemi vardır.

Maliyet Yöntemi

Gayrimenkul kalemi, varlık kalemi olarak muhasebeleştirildikten sonra, gereken finansal tablolarda, maliyetinden birikmiş amortisman ve var ise birikmiş değer düşüklüğü zararları çıkarıldıktan sonraki değeri ile gösterilip muhasebe kayıtlarına girilir.

Yeniden Değerlenmiş Tutar

Gayrimenkulun tekrar değerleme tarihindeki gerçeğe münasip değerinden, birikmiş amortisman ve birikmiş değer düşüklüğü zararlarının indirilmesi sonucu bulunan değerdir.

Finansal varlık değerlendirmede ise şirketlerin karlılık oranlarından dünya standartlarında değerine, büyüme hızından, nakit akış hızına kadar çok veriye ulaşabilirz. Finansal varlık değerlemede yöntemler, nakit akımları, temettü verimi, fiyat kazanç oranı ve net aktif değeri yöntemleri olup bu değerleme yöntemleri aşağıda maddeler durumunda yazılmıştır.

Yapılmış olan çalışmada değindiğim finansal değerleme yöntemlerinin başlıcaları şunlardır.

Tasfiye değeri yöntemi

Amortize edilmiş yenileme değeri yöntemi

Emsal değeri yöntemi

Piyada değeri / Defter değeri yöntemi

Ekspertiz değeri yöntemi

Fiyat / Kazanç oranı yöntemi

Defter değeri yöntemi

Arbitraj fiyatlama modeli

Temettü verimi yöntemi

İşleyen teşebbüs değeri yöntemi

Fiyat / Nakit akımları yöntemi

Piyasa kapitalizasyon oranı yöntemi

Menkul varlık fiyatlandırma modeli

İndirgenmiş nakit akımları (net bugünkü değer) yöntemi

Tekrar yapma değeri yöntemi

Net aktif değeri yöntemi

Varlık değerleme konusunun temel iki taşı olan Gayrimenkul Varlık Değerleme ve Finansal Varlık Değerleme konularını ele aldım. Yapılacak doğru ekspertizler sonucu gayrimenkuller ve finans politikalarında verimli sonuçlar elde edilecek ve gelecekte yaşayacağımızı riskleri daha az seviyelere indireceğimize inanıyorum.