Tek yumurta ikizinin özellikleri

Gebeliklerin yaklaşık yüzde biri ikiz hamilelik iken, ikiz gebeliklerin ise üçte birini tek yumurta ikizleri oluşturmaktadır. Çok nadir olarak görülebilen tek yumurta ikizlerinin oluşumu daha fazla genetik etkenlerden kaynaklanmaktadır.

Dişi yumurtalıklarında, tek bir yumurtanın sperm tarafından döllenmesinin sonrasında, döllenen yumurta bölünerek çoğalmaya başlar. Her bölünme ile embriyodaki hücre sayısı 2 katına çıkar. Bu bölünmelerden herhangi birinde embriyonun ortadan ikiye tümüyle ayrılarak, her iki parçanın da gelişimine ayrı ayrı devam etmesi nihayetinde ise ikiz olma durumu meydana gelir. Orada ikizlerin oluşması tek bir yumurtanın döllenmesinden meydana geldiği için bu tarz ikizlere tek yumurta ikizleri denir.

Tek yumurta ikizleri, tek bir yumurtanın döllenmesi nihayetinde oluştukları için, genetik olarak birbirleri ile tümüyle aynıdırlar. Çok nadir görülebilen bazı haller dışında, tek yumurta ikizlerinin parmak izleri hariç olmak üzere cinsiyetleri, kan grupları, göz renkleri ve saç renkleri gibi tüm fiziki özellikleri birbirleri ile toptan aynıdır. Ama dış görünüşün belirlenmesinde genetik faktörlerin yanında beslenme gibi çevresel faktörlerin de etkili olmasından ötürü, değişik çevresel faktörlere maruz kalan tek yumurta ikizleri biri birinden değişik görünüşlere sahip olabilirler. Misal olarak, gebelik döneminde ikiz bebeklerin değişik seviyedeki beslenmeleri, doğum kilolarının değişik olmasına neden olabilmektedir. Tek yumurta ikizlerinin gelişim dönemlerindeki beslenme farkları da ikizlerde boy ve kilo farklılıklarına yol açabilir.

Plasenta, embriyonun rahime tutunduğu yerde oluşan ve anne ile bebek arasında madde alışverişini sağlayan özel kısımdır. Halk içinde bebeğimizin eşi olarak da bilinir. Amniyon kesesi ise içi amniyon sıvısı ile dolu olan hamilelik kesesidir. Tek yumurta ikizlerinde, embriyonun bağımsız iki parçaya ayrılmasını sağlayan bölünme zamanına göre, plasenta ve amniyon kesesi ortak bir adet veyahut ayrı ayrı iki adet oluşabilir.

Eğer embriyonun ikiye ayrılmasını sağlayan bölünme, döllenmeden sonraki ilk 3 günün içinde meydana gelirse her iki embriyo için de ayrı birer amniyon kesesi ve plasenta oluşur. Bu bölünmenin 4. ve 8. günler arasında olması halinde ise tek plasenta oluşurken amniyon kesesi her iki emriyo için de ayrı ayrı oluşur. Bu, tek yumurta ikizlerinde sürekli görülebilen durumdur. Eğer bölünme 9. ve 13. günler arasında oluşursa da tek bir kese ve tek bir plasenta oluşur. Bölünmenin 13. günden sonra gerçekleşmesi halinde ise parçalar tam anlamıyla biri birinden ayrılamaz ve yapışık ikiz adı verilen hal meydana gelir. Bölünmenin, döllenmenin 9. gününe kadar olduğu hallerde her iki embriyo için de ayrı birer hamilelik kesesi oluştuğundan, hamilelikte ultrasonografi ile iki adet kese ver her kesede birer embriyo görünür. Bölünmenin 9. günden sonra oluştuğu hallerde ise ultrasonografide her iki embriyo da tek kese içinde görünür.