Sakız ağacı nasıl yetiştirilir?

Sakız ağacı, doğal damla sakızı reçinesinin etrafa yayılmasıyla çoğalır ve kendi kendine büyümeye başlar. Bulgaristan'da mastika, Yun...

 

Sakız, türkiyede belli coğrafi kısımlarda yetişse de halkımız tarafından bilinen ve tüketilen bir üründür. Mide sindirimine yardım eden olduğundan dolayı yemek sonrası çiğnenmesi tavsiye edilir. Benzer zamanda, tükürük ifrazatını arttırır ve çene kaslarını güçlendirir. Dişleri temizlediği gibi nefesi de tazeler. Sakızın reçeli yapıldığı gibi, tatlılarda da bolca kullanılmaktadır. Yaz mevsimindeki aylarda dondurması vanilyalı dondurmaya rakip olacak kadar iştah kabartıcıdır. Peki, bu kadar bilgiye ek olarak, sakız ağacının nasıl yetiştirildiğini ve toplanan reçinelerin sakız biçimine nasıl getirildiğini biliyor musunuz?

Sakız ağacı, doğal damla sakızı reçinesinin etrafa yayılmasıyla çoğalır ve kendi kendine büyümeye başlar. Bulgaristan'da mastika, Yunanistan'da mastik ve bilimsel adı latilolia olarak bilinir. Nisan Mayıs gibi aylarda yeşilimsi renkte çiçekler açar. Çalı görüntüsündedir ve kışın yapraklarını dökmez. Gövdesi dik ve silindir şekilde olup, sağlamdır. Kabukları sağlam ve reçine kanalları ile doludur. Meyveleri ise ufak ve kırmızı renklidir. Akdeniz bölgesinin doğal bitkisidir ve Türkiye'de Batı ve Güney Anadolu bölümlerinde yetişir. Sakız Adası ise sakızın en bol olduğu yerdir. Çeşme ve Alaçatı bölümünde yine bolca bulunmaktadır.

Sakızlar ilaç, kozmetik, gıda, boya, içki alanında kullanılmaktadır. Ek olarak, Çeşme sakızlı dondurması ve damla sakızlı kahvesi İzmir'de çok meşhurdur. 

 

Antik çağlardan bugünümüze kadar gelmiş sakız ağacı, 3 değişik yöntemle üretilebilir: Tohumla üretimde, fidanların sakız oranı düşük olan dişi bitkinin kullanılmaktadır. Çelikle üretim yeşil veyahut odunsu çelik şekilde yapılabilmektedir. Aşılama ile üretimde ise göz ve kalem aşı halinde yapılabilmektedir. Sakız ağaçları 3-4 aralıkla dikilmelidir. Budama çok önemlidir bu yüzden her sene 15 Haziran'da sakız agaçları budamaya başlanır, gövde açılır ve güneş ışığından yararlanılır. Gerektiğinde hayvan gübresi yahut ticari gübre de ekilir. Sakız agaçları tonavidayla çizilmeye başlanır ki gövdeden orta kıvamlı bir reçine akar. Haziran ayında başlayan çizim işlemi Ekim ayında ikincisinin de yapılmasıyla tamamlanır. Reçineneler özel spatula vasıtasıyla toplanır. Üstündeki yabancı maddeler temizlenir, suda yıkanır, bez üstüne serilerek kurutulur. Elde edilen sakızlar kalitesinin korunması için -20 derecede muhafaza edilir.

 
 
 

İsterseniz bir sonraki makalemiz olan Lilyum nasıl yetiştirilir? adlı yazıyı inceleyebilirsiniz.

 
 

Yorumlar

Henüz yorum yapılmadı.

 

Bu konu hakkında siz ne düşünüyorsunuz?