Para politikası nedir?

Günlük ihtiyaçlarımızı karşılamaya, servet biriktirmeye, karşılaşılabilecek ve beklenmedik hallerde zora düşmeyelim diye cebimizde ve/veya vadeli hesaplarımızda tuttuğumuz saf paranın saf politika ile ne gibi bir ilişkisi olabilir? Tuttuğumuz parayı basıp değişik yöntemler ile piyasaya sunan Merkez Bankası paranın fiyatı yani faiz oranı yahut ekonominin genelinde bulunan para miktarı ile değişikliğe giderse ne gibi sonuçlar doğurur? Bu soruların cevabı Para Politikasının içerisinde gizli. Nasıl mı? 

T.C Merkez Bankasınca yürütülen para politikası kararlarını Para Politikası Kurulu ile belirler. Para Politikası Kurulu merkez bankası başkanı ile beraber 7 üyeden oluşur ve bu üyelerin politika oluştururken 4 tür hedef oluşturma olanağı bulunmaktadır. Öte yandan bu 4 hedeflemenin altında yatan bir başka ana hedefleme çeşidi vardır ki bütün kontrol edilebilen araçlar o hedefi tutturmaya yöneliktir: Milli Gelir artışı.

Döviz Kuru Hedeflemesi: Nedir döviz kuru hedeflemesi? Ülkede varlığı bulunan para birimlerinin TL cinsinden değerlerinin belli bir seviyede tutulmak istenmesi. Bu hedefleme daha fazla dünyada kabul görmüş güçlü para birimi olan dolara karşı yapılmaktadır.

Parasal Hedefleme(Para Miktarı Hedeflemesi): Parasal hedefleme halinde Merkez Bankaları paranın miktarının hangi düzeyde tutulması gerektiğini araştırır ve o ölçüde parayı piyasaya sunar. Bu hedefleme türünde döviz kurları serbesttir lakin faiz kontrol edilebilmektedir bir haldedir.

Enflasyon Hedeflemesi: Enflasyon: bir ülkede bulunan bütün mal ve hizmetlerin fiyatlarının devamlı bir biçimde artması halinde oluşan ve sabit gelirli kişilerin aleyhine işleyen bir süreçtir. Para Politikası Kurulu enflasyon hedeflemesi belirleyerek de politika oluşturabilir. Eğer ülkedeki enflasyonun kaynağı örnek verilecek olursa talep yönlü ise, yani talep enflasyonu diğer türlere (maliyet enf.,ithal edilen enf.) göre daha ağırlıkta ise kurul faizi arttırıp insanları tasarruf ettirmeye yöneltebilir.

Örtülü(açıklanmayan) Nominal Çapa Hedeflemesi: Bu hedefleme türünde ise parasal büyüklüklere göre hedef belirlenir ve bu hedefe yönelik araçlar kullanılıp hayata geçirilmeye çalışılır lakin adından da anlaşılacağı gibi diğer 3 hedefleme türünden bir farkı vardır ki o da; bu hedefleme çeşidi hakkında kamuoyuna açıklama yapılmaz. 

Özet olarak; bu 4 tür hedeflemeden bir ve/veya daha fazlasının seçilip münasip araçların belirlenip kullanılarak ana hedef ve/veya belirlenen hedefe ulaşılması yönündeki uğraşlar gerçekleşirken Para Politikası bir anlamda sergilenmiş olur. Ekonomi Bilimi'nin bir alt kolu olan Para Politikası'nı tam olarak açıklamak, seçilen hedefleme türlerinin diğer olgulara etkilerinin incelemesi, hedeflemeye ulaşılsa bile daha değişik ne gibi sonuçlar doğurabileceğini analiz etmek biraz uğraş isteyen bir hal. Genel hatları ile özet sayılabilecek bu bilgilerin Para Politikası ile igili fikir sahibi olmanız konusunda yardım eden olması dileği ile.