Pandomim nedir?

Çocukluk zamanlarımızda soğuk Pazar günlerini şenlendiren, siyah beyaz Charlie Chaplin’le tanıyıp sevdiğimiz sanat dalıdır pantomim. Birçoğumuz için pantomim sanatı televizyonda çıkan ve bir şeyler anlatmaya çalışan Chaplin’i anlamak üzerinedir. Genel anlamıyla güldürmek anlayışına dayalı bu sanat dalında trajik haller da anlatılmıyor değildir. Peki, bizi eğlendiren ve anlamak için dikkatli izlememiz gerekli olan bu sanat dalı -pantomim- ne demektir ve nasıl uygulanmaktadır? Pandomim olarak bildiğimiz sanatın ismi pantomim veya kısaca mim sanatı olarak da kullanılır. Yaygın olarak kullanılabilen ismi mim sanatıdır. İngilizcedeki palto yani pandomimi kelimesi ile karıştırılmaması için mim ismi yaygın olarak kullanılır. Bu sanatı en basit haliyle tanımlayacak olursak pantomimi sözsüz tiyatro sanatı olarak tanımlamamız mümkündür. Pantomimde konuşma, diyalog yoktur. Bir dile bağlı kalmadığı içerisinde evrensel tiyatro sanatı olarak kabul görmüştür. Pantomimde sanatçı belirlenmiş olan konuyu el, kol, beden hareketleri ve yüz mimikleri ile anlatmaya çalışır. Pantomim sözcüğüne etimolojik olarak bakacak olursak mim kelimesi Yunancadan alınmış ve taklit etmek, temsil etmek anlamına gelen bir sözcüktür. Pandomim ise Fransızcadan Türkçeye geçmiştir ve her şeyi taklit eden anlamında kullanılmıştır. Fransızcadan kabul gören bu sözcük Türk Dil Kurumu tarafından tanımlanmış ve dilimize geçirilmiştir. Türk Dil Kurumu tanımında pantomimin bazen dansla, bazen eşyalarla, bazen de yüz, el, kol hareketleriyle sözsüz bir biçimde konuyu aktarma olarak tanımlanmıştır. Bu işi en iyi yapan en ünlü temsilcisi Marcel Marceau’dur. Marcel kendi hayatını anlatan bir pantomim yapmış ve yine pantomim sanatını kullanarak ortaya çıkardığı ‘’Kalbin Dili’’ adlı oyunuyla da hafızalara kazınmıştır. Pantomimin ilk temsilcileri olarak Charlie Chaplin, Laurel ve Hardy bilinir. Sanatın bu kolu onların adları ile anılır. Türkiyede ise bu sanat dalının temsilcileri Ulvi ARI, Erdinç DİNÇER olarak kabul edilmiştir. Pantomim sanatının milattan önce uygulanıldığı düşünülmektedir. Sessiz dil olarak bahsedilen pantomim 17. yüzyıldan sonra başka bir sanat dalının olan balenin içerisinde varlığını daha net göstermeye başlamıştır. Bazı pantomim ifadeleri ; • Sanatçının elini yüreğinin üstüne koyması aşkı simgeler, • Sanatçının ağzını kocaman açması şaşırdığını ifade eder, • Çok sinirlendiğinde ise ellerini yumruk yaparak başının üstünde sallar.