Kompresör nasıl çalışır?

Gaz kompresörleri, sıkıştırılabilir olan gazların hacmini azaltarak, basınçlarını artırmak için kullanılan makinelerdir. Böylelikle basıncı yükseltilmiş gazların bir yerden başka bir yere taşınması kolay bir biçimde sağlanabilir. İşlevleri göz önüne alındığı zaman kompresörler, pompalar ile büyük benzerlik göstermektedir. Pompalar, gazlara oranla sıkıştırılamayan sıvıların, hacmini azaltarak basıncını artıran ve bir yerden bir yere taşınmasını sağlayan makinelerdir. Dolaylı olarak bu iki makine arasındaki farkı; kompresörler gaz sıkıştırıp, gaz taşırken; pompalar sıvı sıkıştırıp sıvı taşır cümlesiyle dile getirebiliriz. Ek olarak, çoğu zaman aşina olunan hava kompresörü de bir tür gaz kompresörüdür.

Kompresörler her şeyden önce açık havayı filtre ederek hava içindeki toz ve istenmeyen maddelerden kurtulur. Bu filtre belli zaman aralıklarıyla değiştirilmelidir. Daha sonrasında bu hava bir borudan geçerek kapakçığa ulaşır. Bu kapakçık kendi içerisinden gecen havanın hacmini kontrol ederek içinden yalnızca istenen ölçüde havanın geçmesini sağlamaktadır. Belirlenen hacimdeki hava çarklara ulaşır. Devamlı ve birbirlerine ters yönlere doğru dönen çarklara ulasan hava, çarklar arasında sıkışarak, ısınmış ve yüksek basınçlı bir durumda çarkları terk eder. Havanın sıkışması esnasında çarklara ayni zamanda yağ takviyesi yapılmaktadır. Bu yağ, çarkların dönerken aşınmasını önlemektedir, gazı belli ölçüde soğutarak çok fazla ısınmasını önlemektedir ve havanın borulardan geri kaçmamasını sağlamaktadır. Yüksek basınçlı ve sıcak gaz ve yağ karışımı bir ayrıştırıcı tanka püskürtülür. Bu tankta ağır olan yağ aşağıya çöker ve soğutularak tekrar kullanılmak üzere biriktirilir. Tanktaki yüksek basınçlı gaz ise içinde kalan az ölçüde yağ tekrar filtre edilerek binlerce değişik uygulamada kullanılmak üzere kullanıma hazır duruma getirilir.

Her gün kullandığımız sayısız makine içerisinde yer alan kompresörleri ve çalışma prensiplerini artık daha iyi tanıyoruz. Basit bir mekanizmayla çalışan ve çevremizdeki her alanda karşılaşabileceğimiz kompresörlerin ne kadar önemli makineler olduğunu da kavramış olduk.

Günlük hayatın içinde kullandığımız çok başka makinenin içerisinde kompresörler bulunmaktadır. Mekanizması içinde gazların hareketini gerektiren makinelerin hepsinde bir kompresör vardır. Isıtıcı ve havalandırma sistemleri, buzdolapları, yıkım matkapları, büyük ve ağır araçların fren sistemleri ve daha çokca farklı alanda kullanılan makinelerde, kompresörler kullanılmaktadır. Peki, kompresörler nasıl çalışır?