Garmon nasıl bir enstrümandır?

İlk bakışta akordeonu andıran garmon ondan daha küçük yapıdadır. Körüklü özelliği olan çalgı grubundandır. Sesi hayli güzel olan garmonun zorluğu ise körüklerinin açılıp kapanırken çıkardığı değişik nota sesleridir. Akerdeona oranla notalara daha hakim olmak garmonun özelliğidir. Garmonda tuş yoktur. Tuş yerine yuvarlak düğmeleri ile dikkat çeker. Bu enstrüman Türkiye'de Çerkesler tarafından yaygın bir biçimde kullanılmaktadır. Garmon için körüklüler ailesinin en gelişmiş sazlarından birisi denilir. Her ne kadar ezgi rengi olarak akerdeona benzese de akordeonun ses ve ezgi zenginliği yönünden bir üst sınıfı olarak geçmektedir 

Orijinal garmonun Türkiye'ye gelme prosesi ise zor olmuştur. O sebep ile hemen her yerde bulunabilen bir çalgı olmamakla birlikte elde edildiği taktirde kişiye değişik ezgileri tatma imkanı sunar. 

Azerbaycan Türkleri tarafından 100 senesi aşkın bir süredir kullanılan bu çalgı nerdeyse bütün çerkes düğünlerinde müziğe eşlik eder. Türkiye'de ise kullanımı pek yaygın değildir. Adige, Abhaz, Çeçenler de garmonu değişik stillerde çalar. Her yörenin garmonu çalma stilinde farklılıklar görülebilmektedir. Lakin yapısı itibari ile meydana gelen ezgi eşsizdir. İçinde mızıkanın da tonları olduğu düşünüldüğü zaman garmonun akerdeondan daha çok ses rengine sahip olduğu anlaşılabilir.

Azerbaycan ve Dağıstan yöresinin kendisine has müzik enstrümanlarından birisidir. Müzik endüstrisindeki sanayinin gelişmesi ile beraber tulumun perdelerle geliştirilmesinden ortaya çıkmış bir enstrümandır. 

Garmon Dağıstan ve Azerbaycan'ın bazı yörelerinde el tezgahlarında itinayla yapılmaktadır. Bir çeşit el emeği göz nuru bir üretim söz konusudur. Garmonun ahşap bölümleri devamlı ceviz ve dişbudak ağacından imal edilir. Buna ek olarak yine benzer yörelerde dut ağacından yapılanları da mevcuttur. Garmon nota değerleri bakımdan akordeondan daha zengin ve güçlü yapıya sahiptir. Yöresel oyunlarda, sözlü müziklerde eşlik eder. Akordeondan diğer bir farkı ise garmonun bütünüyle el yapımı olmasıdır. Garmonun ölçüleri şu şekildedir: uzunluğu 360 mm, eni 268 mm, kalınlığı 195 mm'dir.