Ebegümeci nasıl bir bitkidir?
Bitkinin taze yaprakları lapa olarak kullanılabileceği gibi demlenerek de tüketilebilir. Böcek sokması ve çürükler için taze yaprakla...
Anadolu’nun bir çok bölümünde doğal olarak yetişen ebegümeci, Doğu Akdeniz ve Kuzey Afrika’ya özgü, hem besin olarak tüketilen aynı zamanda şifalı özelliklerinden faydalanılan bitkilerden biridir. Geleneksel metodlar ile şişkinlik, çürükler, böcek sokmaları ve enfeksiyonların tedavisinde kullanılan ebegümecinin sebze olarak da tüketimi özel olarak Ege kısmında yaygındır.
Ebegümecinin faydaları nelerdir? Nasıl kullanılır?
Bitkinin taze yaprakları lapa olarak kullanılabileceği gibi demlenerek de tüketilebilir. Böcek sokması ve çürükler için taze yapraklar lapa biçimine getirilerek, lokal olarak kullanılır. Taze yahut kuru yapraklardan demlenen ebegümeci çayı bronşit, soğuk algınlığı gibi hastalıkların neden olduğu şikayetlerin azaltılmasına yardım etmektedir. Balgam söktürücü özelliğiyle solunum yollarını rahatlatır. Sıkılaştırıcı ve anti-inflamatuar özellikleri ile yaralar, çıban, deri döküntüleri, egzama, akne, şişlikler ve böcek ısırmaları için hazırlanan lapa yahut tentür, haricen kullanılmaktadır.
Ebegümeci yaygın olarak astım, bronşit, öksürük, boğaz enfeksiyonları ve amfizem gibi solunum yolu şikayetleri olmak üzere; ağız yaraları, boğaz, mide ve bağırsaklardaki mukoza iltihabını neden olduğu şikayetleri tedavi etmek için kullanılmaktadır. Bununla beraber safra taşı, böbrek taşı, böbrek iltihabı, baş ağrısı, kabızlık, gastrit ve diş ağrısı için geleneksel kullanımı yaygındır.
Ebegümeci nasıl bir bitkidir?
Ebegümecinin yaprakları ve çiçek tomurcukları; mukus, tanen, flavonoidler, uçucu yağlar, C vitamini, glikozit ve malvin yönünden zengindir. İçerdiği bileşenler ile büzücü, diüretik, sedatif, balgam ve idrar söktürücü özelliklere sahiptir. Yapraklar benzer zamanda, hafif ağrı kesici özelliği bulunan, ‘’demulcent’’ isimli bir madde içermektedir. Bu özelliğiyle yaralar, böcek sokması ve morluklar üstüne lapa olarak kullanıldığı zaman şikayetlerin azaltılmasına yardımcı olmaktadır.
Ebegümecigiller ailesinde yer bulan 1000’in üstündeki türün genel ismi olan ‘’ebegümeci’’ iki veya çok senelik, otsu bitkilerden biridir. Türkiyede, Malva neglecta (cüce), Malva sylvestris (orta) gibi 8 değişik çeşidi yetişmektedir. Çeşidine göre 1 metre uzunluğa erişebilen ebegümeci koyu yeşil renkte, tüylü, damarlı almaşık yapraklara ve 2- 5 cm büyüklüğünde, pembe- eflatun çiçeklere sahiptir. Yaz boyunca açan bitki, olgunlaşma döneminin nihayetinde döktüğü tohumları ile çoğalır. Çokca yerde doğal olarak yetişmekle beraber, tohumdan ekilerek de yetiştirilebilir.