Çini sanatı

Çini sanatı cami duvarları gibi mimari süsleme alanlarında kullanılmasının peşi sıra vazo, sürahi, tabak, çanak gibi eşyaların yapark...

 

Geleneksel Türk sanatlarından birisi olan çini sanatı, Karahanlılardan günümüze kadar gelmiş, toprağın pişirilerek şekillendirilmesi yoluyla yapılan bir el sanatıdır. Seramik sanatı olarak da adlandırılır.

Çini sanatının mozaik çini tekniği, renkli sır tekniği, perdah tekniği ve sır altı boyama tekniği değişik kolları vardır.

Çini sanatı cami duvarları gibi mimari süsleme alanlarında kullanılmasının peşi sıra vazo, sürahi, tabak, çanak gibi eşyaların yaparken da kullanılan sanattır. Osmanlılardan önce de var olan bu sanat en gözde dönemini Osmanlı zamanında yaşamıştır. Çinicilik ince detayların ve motiflerin işlenmesiyle oluşur. Büyük Selçuklu Devleti ve Anadolu Selçuklu Devleti’nde mimari alanda çok fazla kullanılmıştır. Osmanlı döneminden gelen ilk örnekleri ise  İznik Yeşil Cami, Bursa Yeşil Cami, Çinili Köşk, Haseki Medresesi, Mahmut Paşa Türbesi, Edirne Muradiye Cami ve Yavuz Sultan Selim Cami ve Türbesidir. Geometrik desenlerin ağırlıklı olduğu bu örneklerde sır altı boyama tekniği ile mozaik çini tekniğinin daha çok kullanılmış olduğu görülür.

16. yy’da saray nakkaşhanesinde yeni desenlerin geliştirilmesiyle Türk çini sanatının en gözde zamanı yaşanmıştır. Çok rengin yanında altın sarısı renkle süslenen motif ve desenler dönemsel olarak değişiklik gösterse de, dönemden döneme bir tekniğe ağırlık verilse de geleneksel çini sanatı temelde aynıdır.

 

Bilinen en ünlü çini sanatçıları Mimar Sinan, Baba Nakkas ve Veli Can’dır. Bu sanatın gelişmesine büyük katkısı olan Baba Nakkas, çini sanatına çok değişik örnekler sunan çinicilerden birisidir. Veli Can ise çini sanatına getirdiği değişik figürlerle bilinir. Ağaç, çiçek, hayvan gibi figürler kullanmış, çini sanatına saz yolu isimli deseni katmıştır. Her yapıtında bu sanattan faydalanan Mimar Sinan da çiniciliğe önem verilmesine ön ayak olmuştur.

Çağımızda Kütahya ve İznik ağırlıklı olmak üzere, daha fazla dekorasyon amacıyla kullanılan çini sanatı özünü kaybetmeden sürdürülmektedir. Güzel uğraş olan çini sanatı Toplum Eğitim Kursları gibi merkezlerde öğrenilebilmektedir.

 
 
 

Devam etmek için bir sonraki makalemiz olan Anime nedir? adlı yazıyı okuyabilirsiniz.

 
 

Yorumlar

Henüz yorum yapılmadı.

 

Bu konu hakkında siz ne düşünüyorsunuz?