Çay hasadı nasıl yapılır?
Çay yetiştirmek için seçilen arazi ister düz ister eğimli olsun ekim yapmadan önce toprağı hazırlamak gayet önemli ve zor bir süreç g...
Anavatanı Çin olan çay dünya çapında tüketimi olan bir bitki olarak bilinir. Tüketimde birinci sırayı ülkemiz almaktadır. Üretimi ise azami Çin topraklarında yapılmaktadır. Kahvaltılarda başta olmak üzere günün her saati tüketimini yaptığımız çayın yetiştirilmesi hayli zahmetlidir.
Çay yetiştirmek için seçilen arazi ister düz ister eğimli olsun ekim yapmadan önce toprağı hazırlamak gayet önemli ve zor bir süreç gerektirir. Tohum veyahut fidan olarak ekimi yapılabilmektedir. Gübre tercihi ve gübreleme işlemi de itina ile yapılmalıdır. Ek olarak budama işlemi çay bitkisi için gayet önemli bir işlemdir. Budama yapılmadığı halde bitki ağaç formuna dönüşerek hasat işlemini zorlaştırır. O neden ile budama zamanı, budama hali, bitkinin budama işlemine hazır olup olmadığı çok önemlidir.
Bütün bu işlemlerin tamamı çayın kalitesini hayli yüksek oranda etkilemektedir. Lakin çok önemli aşamalardan biri hasat aşamasıdır. Çay için hayli önemi olan hasat işleminin nasıl yapılacağına bakacak olursak:
Hasat zamanı
Çay bitkisi yabancı döllenme göstermektedir. Şu nedenle tarladaki her bitki değişik zamanda olgunlaşma sürecine girebilir.
Hasat zamanının doğru belirlenmesi ürünün kalitesi açısından çok önemlidir. Hasadın geç yapılmış olması ürün kalitesini bozar. Hasadın erken yapılmış olması ise ürün miktarını düşürür. Hasat zamanı iklim koşullarına bağlı olarak değişir. Ama türkiyede bu süre mayıs ayı ile ekim ayları arasındaki prosesi kapsamaktadır.
Çayı toplama yöntemleri
Çay tomurcuk bölümünden sonraki dördüncü yaprağa kadar toplanır. Toplanan yaprak sayısına göre kalitesi değişir.
Yalnızca tomurcuk ve ilk yaprağın toplandığı hasat imparatorluk hasadı adını alır. Bu hasat ile beyaz çay elde edilir. Tomurcuk ve sonraki iki yaprağın toplandığın toplanarak yapıldığı hasada ince hasat denir. En kaliteli ürün bu biçimde yapılmış olan toplama ile elde edilir Tomurcuk ve 3-4 yaprağa kadar toplanarak yapılmış olan hasat klasik hasat olarak bilinir.
Çay toplama teknikleri
Bahsettiğimiz çay toplama yöntemleri iki biçimde yapılmaktadır. Bunlar:
Makasla çay toplama: Çay hasadının zamanında yapılabilmesi için kullanılan yöntemdir. Hasat hızını arttıran bu metod ne yazık ki kaliteyi düşürmektedir. Toplama esnasında araya karışan kart yapraklar ürün kalitesini düşürürken, kesim esnasında bitki dal ve gövdelerine zarar vererek bitkiyi zayıflatmaktadır. Bütün bu nedenlerden ötürü gerekmedikçe kullanımı önerilmemekledir.
Elle toplama: Yolarak ya da sıyırma yöntemi ile yapılmış olan hasat yöntemidir. En verimli ve kaliteli ürünün alındığı yöntemdir. Bu işlem esnasında yalnızca olgunlaşmış sürgünler toplanır. Kartlaşmamış yumuşak yaprakların toplanmasına özen gösterilir. Bu biçimde karışan kart yaprak olursa ayrılır ve atılır. Ek olarak bu yöntemle dormansi kaldırılmış olur. Yani koparılan tomurcukların etkisi ile kalan tomurcuklar daha iyi gelişir.