Buharda patates nasıl pişirilir?

Patlıcangiller ailesinden olan patates, Güney Amerika’dan Türk mutfağına girmiştir. İspanyol denizciler tarafından dünyanın dört bir yanına taşınmış bu ürün, yoğun nişasta içeriği ve lezzetiyle dünyanın her yerinde en fazla tüketilen sebzelerin başında gelir. Takriben boy bir patatesin besin değeri 90 kaloridir ve içeriğinin %30’u nişasta içermektedir.

Türkiye’de hayli sevilen patatesin kızartması, haşlaması, püresi, etli yemekleri, salataları yapılmaktadır. Ek olarak haşlama patates, balık veya et gibi yemeklerin yanında, yalnız olarak veya başka sebzelerle beraber kullanılarak eşsiz bir garnitür olarak da tüketilebilmektedir. Türlü pişirme tipleri içerisinde en sağlıklı olanı kuşkusuz haşlamasıdır. Türlü salatalarda ve püre yaparken haşlama tercih edilir.

Patates haşlamak için iki yöntem vardır; ya kabukları soyulan ve küp küp doğranan patatesler kapaklı bir tava veyahut tencere içinde biraz su eklenmek suretiyle kendi buharıyla haşlanır, veya kaynar su içeren bir tencereye oturtulmuş çelik bir haşlama süzgeci üstünde haşlanır. İlk yöntem için tam olarak yıkanan, üstündeki toprak kalıntılarından temizlenen patateslerin kabukları soyulur. Küp küp yahut iri dilimler durumunda doğranır. Derin bir tencere ateşte kızdırıldıktan sonra patatesler eklenmektedir ve üstüne patatesleri örtmeyecek kadar su konur. Tencerenin kapağı kapatılır. İkinci yöntem için, çelik tencerede su kaynatılır, süzgeç yerleştirilir ve kabukları soyulup küp küp veyahut istenen halde doğranan patatesler süzgece konur. Takriben 8-10 dakika (süre patateslerin kalınlığına göre değişir) buharda haşlanan patatesler isteğe bağlı olarak türlü soslarla karıştırılıp servise hazırlanır.

Ek olarak türlü alkoloidler ve zehirli bileşenler içeren ve toplum içinde “çillenmiş patates” olarak bilinen filizlenmiş patatesler kullanılmamalıdır. Çok mecbur kalınması halinde bir bıçak kullanılarak çillenmiş kısım güzelce oyulmalı, filizlerin oluşturduğu yeşil kalıntı güzelce temizlenerek patates kullanılmalıdır. 

Buharda patates pişirirken dikkatli olunması gerekli olan nokta patateslerin eşit boylarda doğranmasıdır. Çok küçük doğranan patatesler kolay bir biçimde parçalanabilir, çok büyük doğranan patateslerin de pişme süresi uzayabilir. Patatesin cinsine de dikkat edilmesi gerekmektedir. Bazı patateslerin haşlaması çok lezzetli olurken bazıları kızartma için çok uygundur. Haşlaması iyi olan patatesler genelde diğerlerine göre daha sarı renkli olurlar.